Samenvatting van de hoofdstukken 
We geven hieronder een beknopt overzicht van de inhoud van de diverse hoofdstukken. Hoewel deze hoofdstukken in het algemeen ook afzonderlijk gelezen kunnen worden, verdient het aanbeveling deze in de aangeboden volgorde te lezen om de lijn van het betoog het beste te kunnen volgen. Een natuurkundig begrip dat in een bepaald hoofdstuk naar voren wordt gebracht, vindt in een later hoofdstuk vaak een verdere invulling.
1. Teksten over onze ruimte-tijd.
De oorsprong en het bestaan van de tijd proberen we te beschrijven in een evoluerend heelal. Er blijkt een kosmische tijd en een atomaire tijd te bestaan. Het wel of niet identiek zijn van deze tijden, hangt samen met de algemene geldigheid van de natuurwetten op grote en kleine schaal. De begrippen heden, verleden en toekomst worden nader omschreven, evenals de richting waarheen de tijd ons brengt. Tenslotte volgen enkele definities voor de diverse tijden, die in de natuurwetenschappen worden gebruikt.
2. Het ruimte-tijd continuüm.
De ruimte-tijd blijkt te bestaan uit een samenhangend geheel van ruimte en tijd. De drie ruimtelijke dimensies geven samen met de tijd als vierde dimensie vorm aan deze ruimte-tijd. In de ruimte-tijd werken we liever met het ruimte-tijd interval, in plaats van afstand en tijd afzonderlijk. Het voordeel hiervan blijkt bij de transformatie van coördinatenstelsels. Ook de massa en energie van een natuurkundig systeem blijken een samenhang te hebben in de ruimte-tijd. We voeren het ruimte-tijd continuüm in, om een greep te krijgen op traagheid en zwaarte krachten. De uitdijing van het heelal schijnt zijn weerslag te hebben op de geometrische kromming van ons ruimte-tijd continuüm. Bovendien zal deze kromming moeten variëren in de tijd, als er sprake is van een uitdijend of krimpend heelal.
3. De eigenschappen van de ruimte-tijd in de macrokosmos.
Dit hoofdstuk is een logisch vervolg op het vorige. Uit het kosmologisch principe, waarin de homogeniteit en isotropie van ons heelal naar voren komen, volgen rechtstreeks de diverse eigenschappen voor de structuur van de ruimte-tijd. De wetten van Hubble en Newton, de invariantie van het interval, de metriek van een gekromde ruimte-tijd, zowel als de verandering van energie en entropie in ons uitdijend heelal, blijken nauw verweven te zijn met de structuur van de ruimte-tijd.
4. De eigenschappen van de ruimte-tijd in de microkosmos.
De natuurkundige processen op kosmische schaal worden voornamelijk beheerst door de zwaartekracht. Op atomaire en subatomaire schaal echter verdwijnt de zwaartekracht geheel van het toneel. Hier zijn het de elektromagnetische kracht samen met de zwakke en sterke kernkracht, die het toneelspel over nemen. Deze krachten of beter gezegd wisselwerkingen zijn onderworpen aan twaalf behoudswetten, die gepaard gaan met invarianties van natuurkundige grootheden en symmetrieën in de ruimte-tijd.
5. Ruimte-tijd diagrammen voor deeltjes en fotonen.
In dit hoofdstuk gaan we nader in op de wisselwerkingen tussen de elementaire deeltjes, die we vinden in de microkosmos van de ruimte-tijd. Deze wisselwerkingen kunnen we aanschouwelijk maken met behulp van ruimte-tijd diagrammen. De behoudswetten, die beschreven werden in het vorige hoofdstuk, leiden tot prachtige symmetrieën in de ruimte-tijd diagrammen. Bovendien zijn het deze wetten, die de orde handhaven in de ogenschijnlijke chaos van virtuele deeltjes in de microkosmos van onze fysische wereld. Tenslotte volgt een korte beschrijving van een inflationair heelal, als kwantumfluctuatie in de chaos van het fysische vacuum, onderworpen aan de onzekerheidsrelatie.
6. Tabel voor kwarks en hadrons.
Tabel voor kwarks en uit kwarks samengestelde deeltjes in het originele model. We gebruiken de naam hadronen voor alle uit kwarks samengestelde deeltjes. Dit zijn de mesonen, bestaande uit twee kwarks en de barionen, bestaande uit drie kwarks.
7. Tabel voor kwarks en leptons.
Tabel voor enkelvoudige deeltjes: kwarks en leptons in het standaard model en hun krachtdragers. We kennen momenteel 12 soorten kwarks, 12 soorten leptons en 12 soorten krachtdragers (met spin 1). Het Higgsdeeltje (spin 0) en het graviton (spin 2) behoren tot de mysteries van onze tijd.
8. De tijdramen van de ruimte.
Er zijn diverse soorten tijd in omloop. De universele tijd wordt gebruikt in de wetten van Newton. De relativistische tijd speelt een rol in de speciale relativiteit van Einstein. De eigentijd en kosmische eigentijd worden van belang in het ruimte-tijd continuüm van de algemene relativiteit. In het rijk van de elementaire deeltjes, in de atoom en kernfysica, maakt men liever gebruik van de atomaire en nucleaire tijden.
9. Begrippenlijst kosmologie.
Lijst met kosmologische termen voorkomend in de diverse hoofdstukken.
10. Wiskundig aanhangsel.
De metriek van open en gesloten werelden in wiskundige formules. We beschrijven hier de ruimtelijke eigenschappen van deze werelden. De open wereld kent in de tijd alleen eeuwig durende uitdijing en de gesloten wereld zal op een ver tijdstip in de toekomst weer inkrimpen tot een singularitiet, ook wel eindkrak genaamd.
11. Samenvatting.
Deze bladzijde geeft een korte beschrijving van de inhoud van de webpagina's per hoofdstuk.
12. Referenties.
Boeken over de ruimte-tijd, waarvan diverse een direkte link hebben naar een webwinkel voor boeken. Algemene links naar internet bookstores. Omrekenen van buitenlandse valuta naar guldens.
<< 1 TEKSTEN OVER ONZE RUIMTE-TIJD
<< 2 HET RUIMTE-TIJD CONTINUÜM
<< 3 DE RUIMTE-TIJD IN DE MACROKOSMOS
<< 4 DE RUIMTE-TIJD IN DE MICROKOSMOS
<< 5 RUIMTE-TIJD DIAGRAMMEN
<< 6 TABEL VOOR KWARKS EN HADRONS
<< 7 TABEL VOOR KWARKS EN LEPTONS
<< 8 DE TIJDRAMEN VAN DE RUIMTE
<< 9 BEGRIPPENLIJST KOSMOLOGIE
<< 10 WISKUNDIG AANHANGSEL
== 11 SAMENVATTING
>> 12 REFERENTIES
Terug naar WELKOM OP DE WEBSITE
Copyright 1996 John N's Web. Webmaster en auteur Drs Jan Nentjes.