Rats, kuch en bonen.
Behalve een liedje van ene Lou Bandy uit 1939 – de jaren van de mobilisatie – de verzamelnaam voor het toenmalige militaire voedsel.
Het soldatendiner bestond in die tijd dus uit rats (door elkaar gehutselde stamppot, verkort uit ratjetoe, van het Franse "ratatouille", die vergelijkbaar is met wat de Duitsers "Eintopf" noemen), kuch (een plankharde broodsoort, ook wel ‘commiesbrood’ genoemd, waarmee je de ramen van de kazernebarakken kon ingooien) en bonen.
Het geheel geeft al aan dat het een weliswaar voedzame maar ook erg goedkope maaltijd was. Logisch, want in die tijd – vanaf de mobilisatie en de meidagen van 1940 tot en met het einde van de Tweede Wereldoorlog – liep Nederland niet over van het geld. Al vóór de Tweede Wereldoorlog bestonden er verzamelblikken rats, kuch en bonen die zichzelf verwarmen door het langzaam verbranden van cordiet.
Bron: Boekje-pienter.nl.
Toch had Jan Soldaat constant behoefte aan bijvoeding, want de officiële pot was wel overvloedig en vet, maar nauwelijks smakelijk. Volgens het "Handboek voor den Soldaat" had hij per dag recht op:
0,75 Kg brood,
0,35 Kg rundvlees (met been),
0,05 Kg vet,
1,75 Kg aardappelen,
0,05 Kg rijst,
0,02 Kg koffie,
0,02 Kg boter en
Voorts melk, suiker en zout naar behoefte.Maar doorgaans draaide het uit op erwtensoep en bruine bonen, want de legermagazijnen puilden uit van de peulvruchten, die inkopers bij tonnen tegelijk hadden ingekocht.
Bron: De Nederlandse militair in mobilisatietijd.
NB. Aan de lijst kan achteraf toegevoegd worden: onbeperkte hoeveelheid peulvruchten in voorraad.
Uit het 'Verklarend Oorlogswoordenboek' van G.L. van Lennep:
Spotdichtje op de NSB.
God schiep de aarde, mensen en vee,
Behalve de Nazi's en de NSB
Deze creaturen
Scheet de duivel in zijn vrije uren.Bijnamen voor Hitler:
Abessynië: Halope Sebassie of Ras Ploerta
Amerika: Reuzefielt
Amsterdam: Jansse
Arabië: Slahem Aleik
België: Manneke Plons
Bulgarije: Slarottimof
China: Hang kreng Hang
Egypte: Halem Kelem of Farenhomaar
Engeland: Cheffielt of Sir Pent
Finland: Helsbinkie
Frankrijk: Fureur
Friesland: Jatstra of Jatte Grijpstra
Griekenland: Odyzee
Ierland: O'Braye' 'm of OKelem
India: Pahatem Mahatem
Bij de Indianen: Winnetou-titochni
Nederlands Indië: Strontjong
Italië: Alverotti of Allesiaatti
Japan: Footsi-Moeti
Jeruzalem: Groot Boeffi
Bij de Joden: Sally Swemme of Sally Staerve
In het Maleis: Nassi Goorkreng
Noorwegen: Olav Beck
Perzië: Kelem
Polen: Pikinsky
Portugal: Lopez de Seein
Rusland: Moldimof
Schotland: Mac Neck'm of MackKill'm
Spanje: Wibraltaar of Don Derop
Toneelnaam: Adolf Engerd
Turkije: Sla-n-em-n-leiki of Satan Halem
Zuid-China: Kwouti Hing
Zweden: Zwem Heden
En bij de Moffen heet hij: FuererNoot van de webmaster: In de oorspronkelijke versie stond Duitsers i.p.v. Nazi's en Kaffers i.p.v. Moffen.
Nawoord.
Mijn naam Jan kreeg ik naar de oudste broer van mijn moeder, mijn ome Jan. Als jongeman werkte hij in de zaak van mijn vader en hij vertelde me al als kind, hoe hij als zestienjarige werd opgepakt door de Duitsers in de oorlog, omdat hij onderdook voor werken in Duitsland. Naar kamp Amersfoort en onbeschrijflijk wat die nazies daar deden met gevangenen. Gelukkig ontsnapte hij net als 50 andere Urkers, voor zover ik weet op weg in de trein naar Duitsland. In Vollenhoven staat een gedenkteken, hoe de bevolking daar 50 Urkers onderdak verschaften. Ook stalen de Duitsers alle goede zeewaardige schepen van de Urkers voor gebruik voor invasie van het Verenigd Koninkrijk (United Kingdom), alle UK's voor inval in de UK. Deze schepen bleven de hele oorlog lang ongebruikt in Duitse havens liggen en maakten onze vissers brodeloos. Hopelijk verklaren deze verhalen iets van mijn harde woorden boven.
Voorwaarts kameraden we moeten Terug.
© Copyright: John N's Web. Webmaster, webdesign en auteur: Drs Jan Nentjes.